Aileler ve yakınlar için
Sevdiğiniz biri için endişeleniyorsanız
Ne yapacağınızı bilememek çok doğal. Bu rehber ilk adımlarınızda size yol göstermek için hazırlandı; ama asıl önemlisi, bu yolu yalnız yürümek zorunda olmadığınızı bilmeniz.
Yakınımın bağımlı olduğunu nasıl anlarım?
Tek bir belirti bağımlılık anlamına gelmez. Ancak aşağıdakilerden birkaçı bir arada ve süreklilik gösteriyorsa dikkatli olmanızda fayda var.
Davranış
- Arkadaş çevresinin aniden değişmesi
- Eve geç gelme, nerede olduğunu açıklayamama
- Okul veya işte devamsızlık, başarıda belirgin düşüş
- Sık sık para istemek, evden eşya veya para kaybolması
- Odasına kapanmak, telefonu ve eşyalarını aşırı saklamak
Ruh hali
- Açıklanamayan öfke patlamaları veya ani duygu değişimleri
- Eskiden sevdiği şeylere ilginin kaybolması
- Kaygı, huzursuzluk, içe kapanma
- Sorulara savunmacı veya yalan içeren cevaplar
Fiziksel
- Uyku düzeninde ciddi değişiklik
- Ani kilo kaybı veya iştah değişimi
- Kızarık gözler, büyümüş ya da küçülmüş göz bebekleri
- Kişisel bakıma özensizlik, alışılmadık kokular
Bu belirtiler ergenlik, depresyon veya başka sorunlarla da ilişkili olabilir. Teşhis koymaya çalışmak yerine bir uzmana danışmanız en doğrusudur.
Onunla nasıl konuşmalıyım?
İlk konuşma, sonraki tüm sürecin tonunu belirler. Amaç “yakalamak” değil, kapıyı açık bırakmaktır.
- Doğru zamanı seçin
Sakin, ayık olduğu ve sizin de öfkeli olmadığınız bir anı bekleyin. Kriz anında veya başkalarının yanında konuşmayın.
- “Ben” diliyle başlayın
“Sen bağımlısın” yerine “Son zamanlarda seni yorgun görüyorum ve senin için endişeleniyorum” deyin.
- Gözlemlerinizi anlatın
Etiket yerine somut davranışlardan bahsedin: “Geçen hafta üç gece eve gelmedin.”
- Dinleyin
Hemen çözüm sunmayın. Sorular sorun, susmasına izin verin. Anlaşıldığını hissetmesi her şeyden önemlidir.
- Sevginizi açıkça söyleyin
“Ne olursa olsun seni seviyorum ve yanındayım” cümlesi, savunmayı en çok düşüren cümledir.
- Tek seferde çözmeyi beklemeyin
İlk konuşmada inkâr çok olağandır. Kapıyı açık bırakın; tekrar konuşmak için fırsat oluşacaktır.
Ne yapmalı, ne yapmamalı?
Aileler çoğu zaman iyi niyetle, farkında olmadan bağımlılığın sürmesini kolaylaştırabilir. Sevgi ile sınırları birlikte koymak gerekir.
Yapın
- Bir uzmandan veya derneğimizden destek alın, yalnız kalmayın
- Net ve tutarlı sınırlar koyun, ailece aynı dili konuşun
- Küçük olumlu adımları fark edin ve takdir edin
- Kendi ruh sağlığınızı ihmal etmeyin
- Tedavi ve destek seçenekleri hakkında bilgi toplayın
Yapmayın
- Borçlarını kapatmak, yalanlarını örtmek
- Sorunu “geçer” diye görmezden gelmek
- Kontrolsüz para vermek
- Her şeyi kendi başınıza çözmeye çalışmak
- Suçluluk duygusuyla kendinizi cezalandırmak
Kendinize nasıl iyi bakarsınız?
Bir yakınınızın bağımlılığı tüm aileyi etkiler. Kendinizi ihmal ederseniz, ona da destek olamazsınız.
- Bu durumun sizin suçunuz olmadığını hatırlayın.
- Duygularınızı paylaşabileceğiniz güvendiğiniz biriyle konuşun.
- Uyku, beslenme ve dinlenmenize dikkat edin.
- Benzer süreçlerden geçen ailelerle tanışmak çok iyi gelebilir; aile görüşmelerimize katılabilirsiniz.
- Umudu kaybetmeyin: iyileşme bir süreçtir ve geri dönüşler bu sürecin parçası olabilir.
Acil durumda ne yapmalıyım?
Aşağıdaki durumlarda beklemeden 112’yi arayın:
- Bilinç kaybı, uyandırılamama, nefes almada güçlük
- Nöbet, göğüs ağrısı, aşırı yüksek ateş
- Kendine veya başkasına zarar verme tehdidi
- Aşırı doz veya zehirlenme şüphesi
Yardım gelene kadar kişiyi yalnız bırakmayın; bilinci kapalıysa yan yatırın. Kullanılan maddeyi biliyorsanız sağlık ekibine söyleyin.
Bir aile danışmanımızla konuşun
Yakınınız henüz hazır olmasa bile siz destek almaya bugün başlayabilirsiniz. Görüşmeler gizli ve ücretsizdir.